4 dấu hiệu chính để nhận biết Covid kéo dài

Ngay cả sau khi đã khỏi Covid-19, mọi người vẫn lo lắng về những tác động lâu dài của nó.

Vào tháng 10.2021, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã thông báo về việc có thể xảy ra các tác động lâu dài của Covid-19. Tình trạng hậu Covid-19 hay Covid kéo dài xảy ra khi người bệnh có các triệu chứng kéo dài ít nhất 2 tháng, mà không vì lí do nào khác, theo nhật báo Times Of India (Ấn Độ).

Có hơn 100 triệu chứng Covid kéo dài

Một nghiên cứu được thực hiện bởi các nhà khoa học tại Đại học Tây Scotland (Scotland) đã tìm thấy hơn 100 triệu chứng liên quan đến hậu Covid-19.

Các nhà nghiên cứu cho biết, các triệu chứng dai dẳng hoặc rất lâu khỏi.

Hầu hết các triệu chứng Covid kéo dài có liên quan đến các triệu chứng khi nhiễm bệnh, thường mỗi người có thể biểu hiện riêng. Do đó, rất khó để xác định hậu Covid-19.

4 dạng triệu chứng Covid kéo dài thường gặp

Các nhà nghiên cứu cho biết, các triệu chứng Covid kéo dài thường gặp gồm 4 dạng chính: triệu chứng về cảm giác, về hô hấp, đau và mệt mỏi.

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) Mỹ đưa ra 4 loại triệu chứng như sau:

1. Mệt mỏi

4 dấu hiệu chính để nhận biết Covid kéo dài - Hình 1

Mệt mỏi là triệu chứng thường gặp nhất ở bệnh nhân hậu Covid-19. Ảnh SHUTTERSTOCK

Mệt mỏi là triệu chứng thường gặp nhất ở bệnh nhân hậu Covid-19. Người bệnh sẽ cảm thấy mệt mỏi dù không làm việc nặng, càng mệt hơn khi làm việc tay chân hoặc trí óc.

Nếu cảm thấy hoàn toàn kiệt sức ngay cả khi làm việc tay chân hoặc trí óc nhẹ nhàng, thì đây có thể là triệu chứng Covid kéo dài và nên đi khám.

2. Rối loạn chức năng nhận thức

Một triệu chứng phổ biến khác đang được nghiên cứu nhiều là rối loạn chức năng nhận thức hoặc tình trạng lơ mơ.

Đó là cảm khó hiểu và lơ mơ trong khi cố gắng suy nghĩ về điều gì đó.

Suy giảm chú ý, trí nhớ dù chỉ nhiễm Covid-19 nhẹ

3. Các triệu chứng về hô hấp

Các triệu chứng về hô hấp bao gồm khó thở, đau ngực kéo dài, thở khò khè, nghẹt mũi …

Các vấn đề về hô hấp thường không kéo dài quá lâu. Vì vậy, nếu vấn đề về hô hấp vẫn tồn tại trong thời gian dài, nên đi kiểm tra.

Ngoài ra, các vấn đề về hô hấp thường xuyên sẽ cản trở giấc ngủ. Vì vậy, nếu khó ngủ không rõ do lý do, hãy đi khám sớm.

4. Đau đầu, đau cơ

4 dấu hiệu chính để nhận biết Covid kéo dài - Hình 2

Các nhà khoa học đã tìm thấy hơn 100 triệu chứng liên quan đến hậu Covid-19. Ảnh SHUTTERSTOCK

Đau đầu, đau dây thần kinh và đau cơ cũng là một trong những triệu chứng phổ biến của Covid kéo dài.

Không nên xem nhẹ hoặc cho là bình thường, nếu xuất hiện liên tục cơn đau đầu hay đau cơ sau khi khỏi Covid-19.

Mọi người thường cố gắng chịu đựng những cơn đau như vậy và để nó càng nặng thêm.

Nếu không có t.iền sử bệnh dẫn đến đau đầu hay đau cơ, nhưng sau khi khỏi Covid-19 lại xuất hiện triệu chứng này, nên đi khám.

Các triệu chứng khác

Những bệnh nhân khỏi Covid-19 cũng gặp các triệu chứng mất vị giác và khứu giác, đau đầu, các vấn đề về khả năng vận động.

Nghiên cứu cho biết, không riêng nhiễm Covid-19 nặng, mà chỉ mắc bệnh nhẹ cũng dẫn đến các triệu chứng Covid kéo dài, theo Times Of India.

6 sai lầm nguy hiểm khi sơ cứu người bệnh động kinh

Nhét đồ vật vào bệnh để để không cắn lưỡi, kìm kẹp cơ thể bệnh nhân để khống chế cơn co giật có thể gây nguy hiểm đến tính mạng.

Động kinh là dạng rối loạn của hệ thống thần kinh trung ương, xảy ra khi có sự kích thích đồng thời một nhóm các tế bào thần kinh của vỏ não dẫn đến sự phóng điện đột ngột, không thể kiểm soát. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh động kinh ảnh hưởng đến khoảng 50 triệu người trên thế giới, là một trong những bệnh lý thần kinh phổ biến nhất toàn cầu. Tỷ lệ người bệnh động kinh trong dân số ước lượng khoảng 0,5-1%.

Biểu hiện của bệnh là các cơn động kinh, có biểu hiện lâm sàng rất đa dạng, phụ thuộc vào vị trí ổ động kinh trong não, mức độ lan truyền của nó. Trong đó, các cơn động kinh co giật toàn thể thường là biểu hiện nặng nhất. Bệnh nhân có thể ngã xuống đất, trợn mắt, gồng cứng người, co giật, thở yếu, đôi khi kèm theo tiểu mất kiểm soát, cắn lưỡi, sủi bọt mép xảy ra trong vòng vài phút. Ngoài ra, cơn động kinh có thể biểu hiện bằng những cơn co giật cục bộ, thay đổi ý thức (bệnh nhân có thể đứng sững sờ), thay đổi về cảm giác hoặc giác quan…

6 sai lầm nguy hiểm khi sơ cứu người bệnh động kinh - Hình 1

Cơn động kinh xảy đến bất ngờ với biểu hiện thường thấy là co giật. Ảnh minh họa: Shutterstock

Người bệnh có thể xảy ra cơn động kinh ở bất cứ đâu, tại nhà, trong văn phòng, trên đường, trên xe bus, tại bể bơi… Do đó, việc trang bị kiến thức sơ cứu người bệnh là cần thiết. Tiến sĩ, bác sĩ Lê Văn Tuấn, chuyên gia Nội thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh lưu ý một số sai lầm thường gặp khi sơ cứu người bệnh động kinh như dưới đây:

Tụ tập đông xung quanh người bệnh

Nhiều người vì hiếu kỳ mà tụ tập quan sát, tạo thành đám đông xung quanh bệnh nhân động kinh. Điều này hoàn toàn không nên vì người bệnh cần môi trường thoáng để hít thở, tăng cường tuần hoàn m.áu và oxy lên não. Việc tụ tập sẽ vô tình lấy đi lượng oxy cần thiết, khiến không khí thêm ngột ngạt, căng thẳng.

Bác sĩ Tuấn khuyên chỉ nên có một, 2 người hỗ trợ trực tiếp bên cạnh bệnh nhân. Những người khác có thể quan sát từ xa để hỗ trợ khi cần thiết. Việc tập trung đông người khiến quá trình sơ cứu khó khăn, tăng nguy cơ lây lan các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

Di chuyển người bệnh không đúng cách

Kéo, lôi, giật mạnh người đang lên cơn động kinh có thể khiến bệnh trở nên trầm trọng hơn. Do đó, cần hạn chế di chuyển người bệnh trừ khi họ đang ở các khu vực nguy hiểm như đang bơi, di chuyển trên đường, trên cầu thang, gần các vật sắc nhọn… Nếu phải di chuyển thì cần hết sức nhẹ nhàng để đảm bảo an toàn cho người bệnh. Nguyên tắc chung là khi sơ cứu chúng ta cần lưu ý những nguy hiểm xung quanh đối với người bệnh như té ngã, ngạt nước, phỏng, điện giật…

Kìm kẹp cơ thể bệnh nhân để khống chế cơn co giật

Một trong những sai lầm hay gặp phải khi sơ cứu người lên cơn động kinh là cố gắng giữ c.hặt t.ay chân người bệnh để khống chế cơn co giật. Điều này không những không có tác dụng mà còn có thể khiến người bệnh bị trật khớp, gãy xương, thậm chí khiến cơn động kinh diễn ra nghiêm trọng hơn.

Bác sĩ Tuấn cho biết, thông thường cơn động kinh sẽ tự hết, vì vậy chúng ta nên để cơ thể họ tự do trong khu vực an toàn. Khi qua cơn động kinh, tình trạng co giật cũng giảm dần, ngưng hẳn sau vài phút.

Nhét đồ vật vào miệng để ngăn cắn lưỡi

Khi phát hiện bệnh nhân lên cơn động kinh, nhiều người nghĩ rằng nhét vật gì đó vào miệng (như ngón tay, thìa, đũa, bút…) sẽ giúp người bệnh tránh cắn vào lưỡi của họ. Tuy nhiên, đây là hành động không cần thiết, thậm chí nó còn có thể gây nguy hiểm đến người bệnh.

Bác sĩ Tuấn cho biết, trong tình trạng co giật, lưỡi không thè ra mà thường tụt nhẹ vào trong nên nguy cơ bệnh nhân cắn phải lưỡi là rất ít, thường là bệnh nhân cắn ở phần bên của lưỡi. Ngoài ra, trong cơn động kinh, răng bệnh nhân sẽ cắn chặt lại, do vậy không được nạy răng của bệnh nhân để chèn vật lạ vào miệng. Việc này có thể gây sai khớp thái dương hàm, gãy răng, tổn thương nướu. Trong một số trường hợp, người bệnh có thể cắn vỡ vật, nuốt mảnh vụn vào họng, gây nghẹt thở, dẫn đến t.ử v.ong.

6 sai lầm nguy hiểm khi sơ cứu người bệnh động kinh - Hình 2

Đưa các vật cứng vào miệng người bệnh đang lên cơn động kinh có thể gây nguy hiểm.

Hô hấp nhân tạo cho người bệnh

Người đang co giật vẫn có thể tự thở được nên việc hô hấp nhân tạo cho họ là không cần thiết. Thay vào đó, hãy cố gắng giúp bệnh nhân dễ thở hơn bằng việc tạo môi trường thoáng khí. Sau cơn co giật thì đặt bệnh nhân nằm nghiêng để đờm dãi hoặc các chất nôn ói có thể chảy ra, không gây tắc đường hô hấp hoặc bị sặc.

Vắt chanh vào miệng bệnh nhân để ngăn cơn co giật

Quan niệm vắt chanh vào miệng bệnh nhân để ngăn cơn co giật hoàn toàn không có cơ sở khoa học. Nhiều người nghĩ rằng do họ vắt chanh vào miệng thì bệnh nhân mới hết co giật, nhưng thực tế là cơn động kinh tự ngưng cho dù có vắt chanh hay không. Việc vắt chanh có thể gây nguy hiểm vì người bệnh đang mất ý thức, không nuốt được, gây sặc vào phổi và suy hô hấp. Tương tự, cũng không nên cho bệnh nhân uống nước hay uống thuốc cho đến khi họ tỉnh táo hoàn toàn.

Cách sơ cứu cơn động kinh đúng cách

Khi gặp người lên cơn động kinh, cần cố gắng giữ bình tĩnh, không la hét, hoảng loạn.

– Kêu gọi người hỗ trợ.

– Yêu cầu những người xung quanh lùi ra xa, không tụ tập xung quanh người bệnh.

– Nhẹ nhàng đỡ người bệnh nằm xuống mặt phẳng an toàn như giường, sàn nhà. Đặt đầu bệnh nhân lên gối/vải mềm, sau cơn co giật thì nghiêng đầu bệnh nhân sang một bên để nếu bệnh nhân có ói thì cũng không bị sặc vào phổi.

– Nới lỏng quần áo, gỡ bỏ vật dụng có thể gây nguy hiểm trên người bệnh nhân (khăn quàng, cà vạt…), thu dọn khu vực xung quanh, đảm bảo người bệnh không ở gần những vật dụng sắc nhọn, dễ vỡ, dễ cháy…

– Cố gắng theo dõi thời gian diễn ra co giật, các biểu hiện trong cơn động kinh – tốt nhất là quay video lại nếu thuận tiện (bệnh nhân co giật một bên hay hai bên, có trợn mắt, gồng người, sùi bọt mép, tiểu không tự chủ…) để mô tả cho nhân viên y tế hoặc người nhà của bệnh nhân.

– Cơn động kinh thường thoái lui sau 1-2 phút. Bệnh nhân bắt đầu tỉnh lại và có thể thở như bình thường. Trong trường hợp cơn co giật kéo dài hơn 5 phút; có nhiều cơn co giật diễn ra liên tiếp; bệnh nhân khó thở, đau đớn hoặc không tỉnh lại sau cơn động kinh thì cần gọi ngay cho cấp cứu để nhập viện.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *